नक्सामा जग्गा नाप्ने तरिका
नापी कार्यालयका कित्ता नक्सा सार्वजनिक वेब नक्सामा हुँदैनन्, त्यसैले यो उपकरणले आधार नक्सामाथि तपाईंले कोरेको आकार नाप्छ। कम्पाउन्ड पर्खाल, बाटो, आली र धुरी जस्ता साँध देखिने ठाउँमा यो राम्रो काम गर्छ। स्याटेलाइट तह रोज्नुहोस्, जग्गाले स्क्रिन भर्ने गरी जुम गर्नुहोस्, अनि साँधको हरेक कुनामा क्रमैसँग क्लिक गर्नुहोस्। पहिलो कुनामा फेरि क्लिक गरेर वा ‘पूरा’ थिचेर आकार बन्द गर्नुहोस्।
पछि हरेक कुना तानेर मिलाउन सकिन्छ। ‘पछाडि’ ले अन्तिम कुना हटाउँछ, ‘मेटाउनुहोस्’ ले सुरुबाट थाल्छ, र ‘मेरो स्थान’ ले तपाईं उभिएको ठाउँमा पुर्याउँछ, जुन आफू उभिएको जग्गा भेट्ने सबैभन्दा छिटो तरिका हो। कोर्दै जाँदा हरेक भुजाको लम्बाइ नक्सामा देखिन्छ।
क्षेत्रफल कसरी निकालिन्छ
हरेक कुना एउटा अक्षांश र देशान्तर हो। क्षेत्रफल WGS84 गोलामा (अर्धव्यास ६,३७८,१३७ मि.) GIS सफ्टवेयरले प्रयोग गर्ने मानक रिङ सूत्रबाट निकालिन्छ, त्यसैले नेपालको जुनसुकै ठाउँको जुनसुकै आकारको जग्गामा ठीक आउँछ। भुजा वृत्तीय दूरी हुन्। त्यसपछि नतिजा वर्गफुटबाट ठ्याक्कै रूपान्तरण हुन्छ: १ रोपनी = ५,४७६ वर्गफुट र १ बिघा = ७२,९०० वर्गफुट, रोपनी–आना रूपान्तरणमा जस्तै।
उदाहरण: हरेक भुजा ७४ फुट (२२.५६ मि.) भएको वर्गाकार जग्गा ५,४७६ वर्गफुट = ५०८.७४ वर्गमिटर = ठ्याक्कै १ रोपनी हो, जुन १ रोपनी ० आना ० पैसा ० दाम वा तराई प्रणालीमा ० बिघा १ कट्ठा १०.०५ धुर देखिन्छ।
कति सही हुन्छ
स्याटेलाइट तस्बिर जमिनभन्दा केही मिटर सरेको हुन सक्छ, र क्लिक पनि साँचो कुनाबाट एक–दुई मिटर पर पर्न सक्छ। २० × २५ मिटरको जग्गामा हरेक भुजामा एक मिटरको गल्तीले क्षेत्रफल करिब ८% फरक पार्छ, त्यसैले नतिजालाई नापी होइन, जाँच मान्नुहोस्। ठूलो जग्गा उच्च जुममा ध्यान दिएर नाप्दा नापीको अङ्कको केही प्रतिशतभित्र आउँछ।
अग्ला घर तस्बिरमा ढल्केका देखिन्छन्, त्यसैले छानाको किनारा होइन, पर्खालको फेदमा क्लिक गर्नुहोस्। आफ्नो जग्गा मात्र समेट्नुहोस्: बाटोको सेटब्याक र पर्खालबाहिरको सार्वजनिक नाली जग्गाको भाग होइनन्।
कहाँ काम लाग्छ
किन्न लागेको जग्गा लालपुर्जामा लेखिएको क्षेत्रफलसँग भिडाउन, बाटो फराकिलो हुँदा कति जग्गा बाँकी रहन्छ अनुमान गर्न, औपचारिक नापीअघि अंशियारबीच खेत बाँड्न, वा पर्खाल र बारको लागत अनुमान गर्न छिटो क्षेत्रफल निकाल्न।